Termoteknik · Blog ·
Radyatörde çamur birikimi: alt tarafın soğuk kalmasının sebebi
Korozyon ürünleri suyla dolaşır ve radyatörün alt bölümünde çöker. Hava almakla düzelmez, farklı bir iş gerektirir.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Korozyon ürünleri suyla dolaşır ve radyatörün alt bölümünde çöker. Bu birikim hava almakla düzelmez; farklı bir iş gerektirir.
Radyatörünüzün üstü sıcak ama altı soğuksa, bu bir hava sorunu değildir — hava yükselir, dolayısıyla üstü etkiler. Alt bölümün soğuk kalması içinde katı bir birikim olduğunu gösterir ve bu birikimin adı tesisat çamurudur.
Kaynağı korozyondur. Tesisat suyu içinde çözünmüş oksijen bulunur ve bu oksijen metal yüzeylerde yavaş bir aşınmaya yol açar. Aşınma ürünleri suyla birlikte dolaşır ve akışın yavaşladığı yerlerde çöker. Radyatörlerin alt bölümleri, akışın en yavaş olduğu noktalardan biridir.
Tesisata sürekli taze su eklendiğinde bu süreç hızlanır, çünkü her takviye yeni oksijen getirir. Bu yüzden "her hafta su ekliyorum" diyen hanelerde radyatör altlarının soğuk kalması çok daha sık görülür. İkisi arasında doğrudan bir bağ var ve ikisi birlikte ele alınmalı.
Çamurun etkisi çift yönlü. Birincisi yüzey kaybı: radyatörün alt bölümü suyla dolamaz ve ısı vermez. İkincisi akış kısıtı: daralan kesit debiyi düşürür, gidiş-dönüş farkı açılır ve cihaz kısa devirlerde çalışır. Yani tek bir birikim hem konforu hem verimi birlikte bozar.
Çözüm için iki yol var. Tek bir radyatörde sorun varsa sökülüp yıkanması yeterli olabilir. Birikim tesisatın geneline yayılmışsa şartlandırma gündeme gelir. Hangisinin uygun olduğu radyatör sayısına ve birikimin yaygınlığına göre belirleniyor ve seçenekler bedelleriyle sunuluyor. Kalıcı önlem ise çamur tutucunun yılda bir temizlenmesi ve sebepsiz su takviyesinden kaçınılması.
Neden hava almak yetmiyor?
Hava alma vanası radyatörün üst bölümünde ve orada biriken havayı çıkarıyor. Çamur ise altta ve vanadan çıkmıyor.
Bu yüzden alt tarafı soğuk bir radyatörde hava alma işlemi tekrar tekrar yapılıyor ama sonuç değişmiyor. Teşhis yanlışsa işlem de sonuçsuz kalıyor.
Ne yapılıyor?
Radyatör tesisattan ayrılıp yıkanıyor ya da yerinde basınçlı yıkama uygulanıyor. İşlem birikimi çıkarıyor ve yüzeyin tamamı yeniden kullanılabiliyor.
Ardından manyetik filtre takılması öneriliyor: aynı birikim tekrar oluşmasın diye. Sistemdeki korozyon sürüyorsa sebebi de araştırılıyor.
Birikim tek radyatörde mi, sistemde mi
Çamur nadiren tek radyatörü seçer; ama belirti çoğu zaman önce tek radyatörde görünür. Ayrım için diğer radyatörlerin alt bölgelerini de elle yoklayın: birden fazla radyatörde alt soğukluğu varsa sistem genelinde bir birikim var demektir ve tek radyatörü temizletmek sorunu yalnız komşusuna taşır.
Sistem geneli tablosunda iş, radyatör temizliğinden tesisat temizliğine büyür — ve bu noktada birikimin kaynağı da sorgulanır: sisteme sürekli taze su mu giriyor, filtre var mı, en son ne zaman bakıldı? Kaynak kapatılmadan yapılan temizlik, aynı tablonun birkaç kış sonra tekrarlanması demektir.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Alt taraf soğuk, hava mı var?
Hayır; hava üstte toplanıyor. Altta çamur var.
Hava almak çözer mi?
Çözmüyor; farklı bir iş gerekiyor.
Ne yapılıyor?
Radyatör yıkanıyor ve manyetik filtre öneriliyor.
Temizlikten sonra birikim neden geri geldi?
Çünkü temizlik sonucu, kaynak ise sebebi temizler — kaynak duruyorsa üretim sürer. Tekrarlayan birikimde ilk bakılan şey su takviye sıklığı ve filtre durumudur: sisteme oksijen taşıyan her takviye, çamur üretimini yeniden başlatır. Kaynak kapanınca temizlik kalıcılaşır.
Termoteknik cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.